"Kafanın söylediklerini duymakla kalbinden gelen mesajı dinlemek arasındaki farkı öğren. Kafanın konuşması toplumun bir ürünüdür. Kalbinin konuşması sonsuzluktan gelir." Aborjin Öğretisi

Kağıt Karton Darboğazı ve Acil Çözüm Modeli

photo by Nathan Dumlao

Papirüs kağıt, tarihteki ilk kağıt olup papirüs bitkisinden antik Mısırlılar tarafından yapılmıştır.

M.Ö. 2700 yılında antik Mısırlıların mezarları ve tapınaklarında kağıt bulunmuştur. Bugünkü anlamda kağıdın menşei Çin’dir. MS 100 civarında, Ts’ai Lun adında bir Çinli bilim adamı ağaç kabuğu, keten ve kenevir artığı ile kağıt yapmıştır. Kağıt yapım sanatı yüzyıllar boyunca Çin’de gizli tutulmuştur. Üçüncü yüzyıla kadar Çin’de gizlilik içinde tutulan kağıt yapımı yavaş yavaş Asya’da, önce Vietnam ve Tibet’e yayılmıştır. Dördüncü yüzyılda Kore’ye , 6. yüzyılda da Japonya’ya ulaşan kağıt yapımına daha sonra Nepal ve Hindistan’da başlanmıştır.

Onuncu yüzyılda Afrika ve Avrupa’ya yayıldı ve nihayet 1494 civarında İngiltere’ye ulaşmıştır.

Kağıt yapımında modern kağıt ve basım endüstrisinin doğumu Johann Gutenburg ile olmuştur. 18. yüzyılda kağıt üretimi giyim dahil olmak üzere gazeteler, kitaplar, dergiler, kağıt torba, tuvalet kağıdı, para ve diğer amaçlar için büyük miktarlarda kitlesel üretimi yapılan bir endüstri haline gelmiştir.

1690 yılında ilk ABD kağıt fabrikası William Rittenhouse tarafından Memphis, Pennsylvania’da inşa edilmiştir. Amerikalılar , 1860’ların sonlarında ilk ahşap kağıdı yapmaya başlamıştır.  Endüstri devrimi ile birlikte matbaacılık ve kağıt üretiminde yine bu mucizevi bitki, kenevir sapları kullanılmıştır. İlk Amerikan bildirgesi kenevirden yapılan kağıda basılmıştır.

Kağıt ve karton ürünleri, gerek maliyet yönlü avantaja sahip olması ve gerekse de kolay işlenmesi bakımından ambalaj sektöründe yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Selüloz ve kağıt endüstrisi selüloz lifini kağıt hamuru, kağıt ve karton haline dönüştüren geniş bir yelpazedeki üretim işletmelerini kapsar ve kağıt endüstrisi tüketilen hammaddeye göre 3 kategoride sınıflandırılabilir.

• Ahşap esaslı

• Tarımsal ürünlere dayalı

• Atık kağıt tabanlı

Kağıt sektörü; odun, jüt, kenevir, kamış gibi yıllık bitkiler ve atık kağıt hammaddelerinden selüloz, odun hamuru, eski kağıt hamuru üretilmesi ile bu ara ürünlerin çeşitli mekanik ve kimyasal işlemlerle kağıda dönüştürülmesine kadar geçen aşamaları içeren sanayi koludur.  Odun, insanoğlunun tükettiği yenilenebilir hammadde kaynakları içinde en önemlilerinden biridir.  XXI. yüzyıla girerken kağıt hamur üretiminde değişik kaynaklar kullanılmaya başlanmasına rağmen, odun temel kaynak olma özelliğini hala korumaktadır. Selülozdan elde edilen kağıt ve diğer ürünlere duyulan ihtiyacın gittikçe artması, odun tüketimini arttırmakta dolayısıyla orman varlığını olumsuz yönde etkilemektedir.           Sektörde sermaye, teknoloji ve eneri ön planda olduğundan orta-ağır sanayi dalı kategorisinde yer almaktadır. Kağıt sanayiinde kullanılan ağaçlar, yaprağın yapısına bağlı olarak yumuşak ve sert ağaçlar olmak üzere ikiye ayrılır. Kışın yaprağını dökmeyen ve yapraklı ağaçlar yumuşak, kışın yaprağını döken geniş yapraklı ağaçlar ise sert ağaç grubunda yer almaktadır. İğne yapraklı ağaçların lif boyları daha uzun olmakla birlikte bu ağaçlardan elde edilen kağıt daha dayanıklı olmaktadır. Bu sebeple, kağıt endüstrisinde çam, ladin ve köknar gibi yumuşak ağaçlar daha çok tercih edilmektedir.

Kağıdın üretim süreci, ilk olarak yıllık ve odunsu bitkilerin dövülerek parçalarından kağıdın hammaddesi olan selülozun elde edilmesiyle başlar. Hammaddenin temini sürecinde, odunlar yongalama makinesinde, yıllık bitkiler ise kesme makinelerinde ufak parçalara ayrılır. Mekanik işlem süreci sonunda elde edilen parçalar, çeşitli kimyasal madde çözeltileri ile 135-180 °C sıcaklıkta 4-7 atü’ lük basınçla kazanlarda pişirilerek selüloz hamuru elde edilir. Hazırlanan selüloz, içindeki yabancı maddelerden ve az pişmiş kısımlardan ayrıştırılarak öğütülme işleminden geçer. Bu süreçte, istenilen kağıdın niteliğine bağlı olarak dolgu tutkallama makineleri ile boya ilave edilir.

Elde edilen hamur, yatay hamur teknelerinin elek ve dağıtma kasalarında süzgeçten geçirilir. Bu işlemin amacı, hamurun suyunu bırakmasını sağlamaktır. Sonrasında yer alan presleme sürecinde de hamuru suyundan arındırma işlemi devam eder. Bu işlemin ardından, preslenen hamur kurutma silindirlerine gider. Son aşamada, kağıt-karton ürünleri istenilen boyutlarda kesilerek veya bobin haline getirilerek ambalajlanır ve satışa sunulur

Kağıt üretim sürecinin çevresel etkileri düşünüldüğünde toprak kaybı , asit yağmuru , küresel ısınma , ozon tabakası incelmesi, su ve hava kirliliği gibi problemlerin olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle kimyasal ve yarı kimyasal mamüllerde kullanılan katkı maddeleri çevreyi önemli ölçüde kirletmektedir. Ayrıca endüstriyel üretimde en yoğun su kullanan ilk üç sektör arasında yer almaktadır. Dolayısıyla, çevreyi göz önünde bulunduran temiz üretim anlayışı oldukça önemlidir.

2018 yılında dünyada 440 milyon ton kağıt ve karton ürünleri imalatı gerçekleştirilirken bunun yarısından fazlası 220 milyon tonu oluklu/ambalaj kağıdı olmuştur. Üretilen kağıdın yüzde 27,5’i ihraç edilmiştir. Dünya kişi başı kağıt tüketimi 55 kg/yıl olmuştur.

Dünya kağıt ve karton ürünleri ihracatı 2011 yılında 189,5 milyar dolar, 2013 yılında 172.7 milyar dolar, 2015 yılında 158 milyar dolar, 2017 yılında da 161.5 milyar dolar  olarak gerçekleşmiştir. (http://www.worldstopexports.com/paper-exports-by-country/)

Ağaç %60 selüloz, Kenevir sapı %77- 85 selüloz ihtiva eder.  Bu çok çeşitli endüstriyel kullanımda çok kaliteli ham madde demektir. Yüksek selüloz miktarı ve kısa yetiştirilme döngüsü ile kağıt yapımında en ideal kaynaktır.

 Ülkemizde kağıt fabrikalarımız- SEKA’nın kapanması ile yerli üretim yapmamakta ve yaklaşık 3.1 Milyar Dolarlık kağıt ve ürünleri ithalatı yapmaktayız,  Dünya pazarlarında Çin başta olmak üzere kenevirden endüstriyel kullanımla kağıt yapımında her geçen gün yeni tesisler açılmakta olup, yaklaşan para savaşları, ekonomik krizlere karşı milli ve yerli olarak üretilebilecek dışa bağımlılığı kağıt karton sektörü için sıfıra indirecek yegane mucize kenevirdir.

Özetle Kenevir’in Avantajlarına Bakarsak;

–          1 dönüm kenevir tarlasından 4 dönüm ağaca eşdeğer kenevir elde edilir,

–          Kenevir 4 ay içerisinde biçilmeye hazır hale gelir, bir ağaç ise ortalama 20 yılda kağıt yapımı için hazır hale gelir,

–          Kağıt yapım maliyeti orman ürünlerine göre %45-50 ucuzdur,

–          Kağıt yapım prosesi çok daha kolay ve komplike makina gerektirmez,

–          Kenevirden yapılan kağıt ve kartonun kimyasal bileşeni yoktur,

–          Organiktir, bio-bozunurdur, Asit ihtiva etmez

–          10 kere dönüştürelebilir,

–          Sağlıklıdır, üretim sürecinde ve kullanımda zarar vermez,

–          Kullanımı uzun ömürlüdür, 1000 sene bozulmadan kullanılabilir,

–          Üretimi çok ucuzdur,

–          4 ay gibi kısa bir sürede tohumdan son kullanıma hazır kağıt haline getirilebilir.

–          İçeriğinde %77- 85 selüloz ihtiva eder. Selülozu selüloz asetat olarak ayrıştırıp çok farklı kategorilerde onlarca tip kağıt yapımında kullanılabilir.

–          Agaç ve orman katliamını önler.

Kanuni’nin süt ağabeyi Yahya Efendi’ye sorduğu soru ve aldığı cevap akıllardan çıkarılmamalıdır.

–          Bir Devlet neden batar ?

–          Bir Devlet “Bana Ne” cilikten batar !

 Kenevir, Eylül 2016’da Resmi Gazete’de çıkan kararname ile 19 il de ekimi yasallaşmıştır.  Tarım ile Endüstri’yi bir araya getiren, istihsal sonrası 50.000 çeşit ürün yapılan endüstriyel kenevir’i kağıt, karton, ambalaj sektöründe kullanmamız için onlarca gerekçe varken kullanmamamız için hiç bir sebep bulunmamaktadır.

Bunlar ilginizi çekebilir...

Bir cevap yazın